Wprawdzie dosyć często przywoływany jest w różnych publikacjach art. 299 k.s.h., który stanowi podstawę odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, ale nadal wiele osób o nim zapomina i nie uwzględnia go przy wyrażaniu zgody na pełnienie tej funkcji. Perspektywa wyższego wynagrodzenia czy auta służbowego nadal bywa kusząca. Należy zatem po raz kolejny przypomnieć, że jeśli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, członkowie zarządu odpowiadają solidarnie za zobowiązania spółki (art. 299 § 1 k.s.h.). Z tej odpowiedzialności członek zarządu może się zwolnić wykazując, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym samym czasie wydano postanowienie o otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego albo o zatwierdzeniu układu w postępowaniu w przedmiocie zatwierdzenia układu, albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło nie z jego winy, albo że pomimo niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewydania postanowienia o otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego albo niezatwierdzenia układu w postępowaniu w przedmiocie zatwierdzenia układu wierzyciel nie poniósł szkody (art. 299 § 2 k.s.h.).
Z powyższego wynika, że wierzyciel, kierując pozew przeciwko członkowi zarządu, musi wykazać co do zasady, że prowadził egzekucję przeciwko spółce i że była ona bezskuteczna. Pojawia się pytanie, kiedy można mówić o bezskutecznej egzekucji przeciwko spółce.
Czy postępowanie egzekucyjne przeciwko spółce musi być prowadzone ze wszystkich składników majątku?
Zasadniczo wierzyciel spółki powinien prowadzić egzekucję z całego jej majątku. Niemniej jednak w przypadku, gdy zostaną pominięte niektóre składniki majątku spółki, sama ta okoliczność nie jest wystarczająca do zwolnienia się od odpowiedzialności. Członek zarządu, który ten fakt podnosi powinien wykazać, że egzekucja z majątku, który nie był przedmiotem postępowania egzekucyjnego przyniosłaby realny skutek. Takie stanowisko zajął Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 13 grudnia 2024 roku w sprawie o sygnaturze I CSK 429/24, dodatkowo przywołując wcześniejsze orzeczenia Sądu Najwyższego wydane w tej materii.
Mając to na względzie, należy zaznaczyć, że pozwany członek zarządu, powołując się na pominięcie przez wierzyciela jakiegoś składnika majątku, co skutkuje niewykazaniem bezskuteczności egzekucji, musi udowodnić realną możliwość przeprowadzenia egzekucji z pominiętego składnika. Może to zrobić za pomocą dowodu z opinii biegłego. Niekiedy może to wynikać już z charakteru tych składników i tego, że jest bardzo wąski krąg potencjalnych nabywców takich przedmiotów majątkowych, a obrót nimi nie jest powszechny, co może wpływać na realną wartość zbywczą.