Dnia 1 marca 2026 roku wchodzi w życie szereg przepisów nowelizujących kodeks postępowania cywilnego (dalej jako: „k.p.c.”). Między innymi wchodzi w życie art. 4583a k.p.c., z którego wynika, iż w sprawach z umów o roboty budowlane, a także dotyczących umów służących wykonaniu robót budowlanych, sąd przed pierwszym posiedzeniem bądź posiedzeniem przygotowawczym obligatoryjnie kieruje strony do mediacji.
Czy w związku z powyższym strony w takich sprawach będą musiały się spotkać z mediatorem? Nie, gdyż każda ze stron będzie miała możliwość sprzeciwić się skierowaniu do mediacji w terminie tygodnia od dnia doręczenia jej postanowienia o skierowaniu sprawy do mediacji. Należy jednak mieć na względzie, że strona nie powinna niejako „automatycznie” sprzeciwiać się mediacji w każdej sytuacji, gdyż w wyniku ww. nowelizacji k.p.c. dodany zostanie art. 103 § 3 pkt 11, który stanowi, iż jeśli strona bez uzasadnionej przyczyny odmówi poddania się mediacji, sąd może, niezależnie od wyniku sprawy, nałożyć na tę stronę obowiązek zwrotu kosztów w wyższej części, niż wskazywałby na to wynik sprawy, a nawet zwrotu kosztów w całości.
Podsumowując, w sprawach dotyczących robót budowlanych od 1 marca 2026 roku mediacja zapewne stanie się powszechna, gdyż może pozwolić stronie uniknąć niekorzystnego dla niej rozstrzygnięcia o kosztach procesu. Jedynie w sprawach, w których występuje silny konflikt między stronami i w zasadzie niemożliwe jest wypracowanie porozumienia możliwe będzie sprzeciwienie się mediacji i uniknięcie zastosowania ww. art. 103 § 3 pkt 11 przez Sąd, ale zapewne będzie to wymagało obszernego i przekonującego uzasadnienia.