Kredyt spłacany po ustaniu wspólności majątkowej a przed podziałem majątku
Wielu naszych klientów zwraca się do nas z pytaniem, czy jeśli spłaca kredyt po ustaniu wspólności majątkowej, może żądać zwrotu połowy spłaconych rat od byłego małżonka, który razem z nim zaciągnął kredyt na nabycie wspólnego mieszkania. Najczęściej ta kwestia pojawia się po rozwodzie, ale może pojawić się także np. wówczas, gdy małżonkowie zawrą w trakcie trwania małżeństwa intercyzę, wprowadzającą ustrój rozdzielności majątkowej i tylko jeden z nich spłaca kredyt.
Kto jest kredytobiorcą?
Rozwód, czy wprowadzenie rozdzielności majątkowej nie wpływa na to, kto jest stroną umowy kredytu i dłużnikiem banku. Jeśli kredyt był zaciągnięty przez oboje małżonków, oboje nadal pozostają dłużnikami. Brak jest podstaw do przyjęcia innego rozwiązania. Możliwe jest oczywiście w takim przypadku porozumienie się małżonków z bankiem, aby kredyt został przejęty przez jednego z małżonków, ale dosyć często nie jest możliwe wypracowanie takiego porozumienia.
Roszczenia małżonka spłacającego kredyt
Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 26 stycznia 2017 roku (sygn. akt I CSK 54/16) stwierdził, że „Jeśli dług zaciągnięty przez jedno z małżonków w czasie trwania wspólności ustawowej został zużyty na majątek wspólny i spłacony w okresie pomiędzy ustaniem wspólności a podziałem majątku wspólnego, to tak spłacona należność przestaje być długiem i przekształca się w roszczenie o zwrot nakładów na rzecz tego małżonka, który dokonał zapłaty. Roszczenie takie podlega rozliczeniu na podstawie art. 45 i 46 k.r.o. Tego rodzaju rozliczeń, dotyczących długów spłaconych do dnia prawomocnego podziału majątku, dotyczy art. 618 § 3 k.p.c.”.
Powyższe oznacza, że w sprawie o podział majątku wspólnego możliwe jest zgłoszenie roszczeń o rozliczenie spłaconych już rat kredytu. Należy pamiętać, że rozliczeniu nie podlegają przyszłego roszczenia regresowe. Dopóki spłata konkretnej raty nie nastąpi, roszczenie o zwrot nie powstanie. Roszczenia o zwrot kwoty spłaconych przez jednego z byłych małżonków po uprawomocnieniu się postanowienia o podziale majątku wspólnego może być dochodzone w późniejszym czasie (zob. uchwała SN z dnia 27 lutego 2019 r., III CZP 30/18).