Kooperatywa mieszkaniowa nie jest podmiotem prawa cywilnego. Jest to forma współpracy osób fizycznych, które współdziałają w celu realizacji inwestycji mieszkaniowej. Ustawodawca uregulował działanie kooperatyw mieszkaniowych w ustawie z dnia 4 listopada 2022 roku o kooperatywach mieszkaniowych oraz zasadach zbywania nieruchomości należących do gminnego zasobu nieruchomości w celu wsparcia realizacji inwestycji mieszkaniowych, która weszła w życie 1 marca 2023 roku. Niestety do chwili obecnej nie powstało zbyt wiele kooperatyw mieszkaniowych i nie jest to zbyt popularna forma pozyskiwania własnego mieszkania.
Czy i kiedy warto zainteresować się kooperatywą mieszkaniową?
Założeniem ustawodawcy było stworzenie możliwości wspólnego wykonania inwestycji bez pośrednictwa dewelopera, co pozwoliłoby znacznie obniżyć koszty pozyskania własnego lokalu mieszkalnego. Niewątpliwie intencja ustawodawcy była słuszna, aczkolwiek nie rozwiązuje ona problemu nabycia lokalu mieszkalnego przez osoby w trudnej sytuacji materialnej. Nawet bowiem wyeliminowanie wynagrodzenia dewelopera nie oznacza, że kooperatywa mieszkaniowa może nabyć nieruchomość i zbudować grunt, nie posiadając środków finansowych na ten cel.
Kooperatywa mieszkaniowa może być natomiast atrakcyjnym rozwiązaniem dla osób, które posiadają pewne środki finansowe, a do tego np. są osobami mającymi doświadczenie w branży architektonicznej czy budowlanej. W takim przypadku mogą one zawrzeć z innymi osobami fizycznymi (np. z grona swoich znajomych) umowę kooperatywy mieszkaniowej albo spółki cywilnej. Te dwie formy umowy przewiduje ustawodawca. W umowie tej należy określić co najmniej przedmiot inwestycji mieszkaniowej, planowaną ilość mieszkań, zasady finansowania inwestycji, zasady jej rozliczenia, sposób prowadzenia spraw i podejmowania decyzji, zasady reprezentacji, przystąpienia do umowy i odstąpienia od niej, czas trwania umowy i zasady jej rozwiązania. Taka współpraca może skutkować możliwością nabycia lokalu mieszkaniowego za niższą cenę niż nabycie go u dewelopera, a dodatkowo daje szanse na większe dopasowania projektu mieszkań do indywidualnych oczekiwań członków kooperatywy.
Biorąc jednak pod uwagę fakt, że regulacja zawarta w wyżej przywołanej ustawie oraz kodeksie cywilnym (w odniesieniu do spółek cywilnych) jest stosunkowo mało rozbudowana, warto zadbać o odpowiednie przygotowanie umowy. Nasza kancelaria ma w swojej ofercie pomoc w przygotowaniu takiej umowy, a także współpracuje w tym zakresie z notariuszami.